"El Mundo Maya"


September 2013. Het is weer zover. Vijf weken op stap. Twee weken logeren in Dallas bij Anke haar zus en een rondreis van drie weken door Mexico, Honduras, Guatemala en Belize. Dus een verlengde zomer met temperaturen van gemiddeld 30gr.C tot eind oktober.

De rondreis hebben we geboekt bij Shoestring. Een reisorganisatie waarmee we al eerder hebben gereisd. Shoestring organiseert avontuurlijke reizen over de gehele wereld met veel individuele vrijheid. Een concept dat ons erg aanspreekt.

Liever nog reizen we individueel maar wil je in een korte tijd veel zien en ervaren dan is een georganiseerde rondreis een goed alternatief. Als je lekker ligt te slapen of geniet van mooie dingen dan is de reisleider jouw reis aan het regelen. Als je individueel reist moet je dit allemaal zelf uitzoeken.
Verder hebben Guatemala en Honduras op het moment van vertrek het reisadvies dat we "Extra waakzaam" moeten zijn. Dan wordt individueel reizen moeilijker en heeft het reizen in een groep met privé vervoer ook voordeel. In Mexico en Belize geldt geen bijzonder reisadvies en reizen we wel met openbaar vervoer.

In het algemeen zoeken wij drie aspecten in een reis. Cultuur, natuur(schoon) en avontuur. En .... zoals het programma al deed vermoeden is het weer gelukt want de groepsreis is één grote afwisseling van verschillende landschappen en bevolkingsgroepen. Totaal ca. 3000km reizen. Hoofdzakelijk met de bus en een klein stukje per boot.

We volgden de Maya route langs alle mooie plekjes van de vier landen in Centraal Amerika. Niet alleen de tientallen vulkanen van Honduras en Guatemala maakten de rondreis spectaculair, maar ook de laaglandjungle, mangrovebossen en schilderachtige stranden van Belize en Mexico zijn een lust voor het oog. Prachtig is ook de diversiteit in volkeren die we zagen tijdens de reis. De Latino's in hun elegante koloniale stadjes, de kleurrijke Maya’s met hun drukke markten en langs de kust de ontspannen Creolen.

De rondreis ging tevens langs de mooiste piramides en tempels in Centraal-Amerika. Tal van cultuurschatten achtergelaten in de bergen en jungles van Mexico, Guatemala, Honduras en Belize. Waaronder ook de piramides in de Mayastad Tikal met hun fenomenaal uitzicht over de jungle.
Naast dat we reisden door een vulkanen gebied hebben we ook de werkende Pacayavulkaan beklommen. Je kunt niet helemaal tot de kraterrand maar wel tot wat hete lucht geysers.

De bevolking in het Noorden van Guatemala is grotendeels van indiaanse (Maya) afkomst en houdt haar traditionele gebruiken in ere. Chichicastenango is een plekje waar je dit iedere donderdag en zondag kunt aanschouwen . Dan komen duizenden Maya's (en vele toeristen) samen op de (grootste) markt van Centraal-Amerika om dieren, bloemen, souvenirs of andere bijzonderheden te (ver)kopen.
Ook het meer van Atitlán (Guatemala) is onderdeel van de rondreis. Door sommigen wel geprezen als het mooiste meer ter wereld.
Ten slotte zorgen Caye Caulker (Belize) en Playa del Carmen (Yucatán Mexico) voor een ontspannen einde aan de rondreis. Daar is tevens voldoende gelegenheid om nog wat te duiken of te snorkelen op de mooie koraalriffen voor de kust.

De rondreis en de plekjes die we hebben bezocht staan aangegeven in het kaartje rechtsboven.
Index:
  • Mesquite Dallas, Texas Noord Amerika
  • Cancún, Yucatán Mexico
  • Valladolid, Yucatán Mexico
  • Merida, Yucatán Mexico
  • Palenque, Chiapas Mexico
  • San Cristobal de las Casas, Chiapas Mexico
  • Panajachel, (Guatemala)
  • Antiqua, (Guatemala)
  • Copan ruïnas (Honduras)
  • Rio Dulce (Guatemala)
  • Flores (Guatemala)
  • Caye Caulker (Belize)
  • Playa Del Carmen, Yucatán Mexico

  • Mesquite Dallas, Texas
    Na een overnachting in het Ibis nabij Schiphol en een dagje Amsterdam zijn we 's morgensvroeg om 10:10 richting Dallas gevlogen met een tussenstop in Houston. Althans dat was zo gepland maar vanwege het slechte weer zijn we na wat rondcirkelen rond Houston weer uitgeweken naar New Orleans om bij te tanken en het slechte weer af te wachten. Twee uur later dan gepland kwamen we toch in Houston aan. Dus na totaal na negen uur plus zeven uur (tijdverschil) vliegen kwamen we aan op Dallas Fort Worth waar Bryan en Marga ons al stonden op te wachten.
    De volgende elf dagen stonden in het kader van relaxen. Prima verzorgd door Marga. Lekker met een Margarita, een Mohjito of wit biertje aan het zwembad de dag afsluiten en na een lekker ontbijt met pikante kaas of een één dollar ontbijt van "Jack in de box" leuke dingen doen in de omgeving van Mesquite. We waren er twee weekenden dus ook Bryan kon vier dagen mee op stap. Ook Bryan 'his boys' Tanner en Garrett hebben we ontmoet.
    Zo zijn we naar "Southren Junction" gaan eten, een (Cow- boy/girl) dans en eetschuur vlakbij Bryan zijn vader. We zijn naar de "Stok Yard" in Fort Worth gereden waar je een gun-fight en cattle-drive kon zien. We zijn naar de "State fair" in Dallas geweest, een grote kermis waar je jezelf helmaal kunt uitleven. We hebben door "Down Town" Dallas geslenterd en gezien waar JF Kennedy is neergeschoten. We hebben op een "Gun-range" wat geweren en pistolen mogen schieten. (Ook een 357 Mauser. Dat doet je wel even schudden!!) We zijn naar de highschool footbal game geweest van Garrett. We hebben de kookkunsten van Bryan mogen proberen. O.a. een heerlijk gegrilde T-bone steak van wel een halve kilo. Zover ik me kan herinneren het lekkerste stuk vlees wat ik heb gegeten. En ......... vaak en lekker uit eten geweest en geshopped maar ook veel in de auto gezeten want alles is gemiddeld toch wel een uurtje rijden. Rondom Dallas heb je veel grote wegen vol met cross-overs om al het verkeer van en naar de stad te leiden. Iedereen is namelijk met de auto onderweg want lopen en fietsen is niet te doen bij meer dan 30 gr.C. Wel zie je veel Harley's. Bikers zonder helm, een waaiend T-shirt en soms in korte broek. Dus ook een bezoek aan de lokale Harley shop stond natuurlijk op het programma. Alvast eentje uitzoeken voor de geplande 'Route 66' volgend jaar. De "Ultra classic" leek ons een goede keus. Veel kofferruimte en een goede ruime plek voor Anke. Of wordt het toch een RV (camper)?

    Kortom we hebben enorm genoten, lekker gegeten en ook uitgeslapen. Dus prima uitgerust om onze vakantie voort te zetten in Midden Amerika. 2 oktober zijn we om 10:25 naar Cancún Yucatán Mexico gevlogen. Een vlucht van maar 2,5 uur en 150,-USD pp.
    Cancún, Yucatán Mexico
    Direct na aankomst hebben we de stadsbus 'ADO' naar ons hostel "Meson de Tulum" genomen. We hadden dit vooraf via 'Hostel-bookers' gereserveerd maar de 'private room' voor 13,- USD p.p.p/night was niet echt wat we hadden verwacht. Volgens Anke een 'stinkhol' vol met rode miertjes die lelijk beten. Dus eerst maar een spuitbus gekocht om deze te 'killen'. De gemeenschappelijke ruimte zag er sfeervol uit. Zie foto links. Wellicht moeten we toch weer even wennen aan beestjes (dat je nooit alleen onder de douche staat) en andere leefgewoonten.

    Verder was de eerste ontmoeting met de Mexicanen op het vliegveld ook niet fijn. Iedereen wilde je wat verkopen en niemand heeft ons werkelijk goed geholpen om de bus naar Cancún te vinden. Wel konden ze ons brengen voor veel verschillende prijzen. Ook een 'leugentje' om hun bestwil werd wel verkocht zo bleek achteraf. Zo ook het truckje '60' Peso's of '16' USD waarbij de uitspraak op elkaar lijkt is gebruikelijk.

    Nu hadden we in Dallas ook wel wat insecten gezien en 'rainshowers' gehad maar Cancún overtrof dit toch wel. We wisten dat we in het einde van het regenseizoen zaten maar uit de grijze hemel viel toch nog veel water. Hopelijk hoeven we dit geen drie weken mee te maken. In elk geval was ons hostel vlakbij de Mc. Donalds en een 'Subway' dus het eten was geen probleem. Ook de Super-mercado, nog geen 100m lopen, had heerlijk brood en fruit.
    We hadden ca. twee dagen de tijd om Cancún, vertaald door de Maya's, als 'Goudpot' te verkennen. Vier oktober rond 18:00 zou de rest van ons reisgezelschap op het vliegveld aankomen. Van daar zouden we samen naar ons eerste hotel in Valladolid vertrekken. Nu is downtown van Cancún niet zo toeristisch. De meeste toeristen zitten in de "Zona Hotelera", ca. 10 km buiten downtown, aan de kust. De zone is een boulevard ingesloten tussen de Golf van Mexico en de "Laguna de Nichupté. Aan de oceaan zijde allemaal Hotels en aan de lagune zijde restaurants en winkels. Bus R1 brengt je er heen en weer terug voor ca. 9 Peso's. 13 Mexican Peso's is ongeveer 1 USD dus voor 1,5 USD reis je heen en terug. 18 Mexican Peso's is ongeveer 1 Euro.

    De dag na aankomst hebben we eerst de blog bijgewerkt en nog wat zaken in Nederland geregeld. Daarna zijn we downtown gaan verkennen. In de regen met paraplu en poncho. Eerst naar de Mexicaanse 'Markt 23' en vervolgens richting het centrum. Voor zover je het een centrum kunt noemen want een echt Spaans plein 'Zócalo' met haar standaard inrichting hebben we niet gevonden. Ook een lekker bakje koffie is lastig te vinden. Of een 'Espresso' of een 'Americano', iets tussenin hebben we niet kunnen vinden. Tegen de avond hield het eindelijk op met regenen, zelfs de zon kwam even door. Maar toen was het al weer tijd om naar het Hostel terug te keren.
    Ook onze goede daad hebben we weer verricht. Een ca. 50 jarige Amerikaan uit Tennessee was al zijn zaken kwijt en stond te bedelen op straat om 250,- Peso's. Hij had al zijn spullen in de taxi geladen toen die er vandoor ging. Incl. moneybelt. Volgens zijn verhaal kon de politie hem niet helpen en zou hij de volgende dag telefonisch bij de Ambasade terecht kunnen. Via Pay-Pal zou hij het bedrag terug storten. Dus nu maar hopen dat het geen 'scam' was. Maar ja wat kun je anders na net 11 dagen door een Texaans gezin te zijn verwend.

    De tweede dag hebben we de bus naar de 'Zona Hotelera' genomen. Het was een mooie dag met veel zon. Het was maar voor vier uurtjes want om 16:30 stonden we al weer bij de bushalte voor de bus naar het vliegveld. Om 18:09 zou onze groep aankomen en dat wilden we niet missen.

    Op de boulevard Kukulkan vind je naast de Hotels en vele stranden ook nog wat kleine Maya ruïnes. Alvast een voorproefje voor onze kennismaking met de Maya cultuur. 'El Rey' vlakbij het Hilton is de bekendste van Cancún. Nabij het 18 km bordje aan het einde van de Kulkalkan boulevard bij het 'Playa Delfines'. Vlakbij is ook het enige Maya museum van Cancún te vinden Om 10:00 stonden we al op het 'Playa Delfines'. Een prachtig wit koraal strand met een azuur blauwe zee. Die ook nog eens heerlijk warm was. Warmer dan de meeste zwembaden. Je kunt er zo onder een rieten parasol neerstrijken want alle stranden zijn vrij voor publiek. Na wat zwemmen en zonnen zijn we om 13:00 richting de ruïne 'El Rey' gelopen. Of dit een bijzondere is kunnen we pas aan het einde van de reis zeggen maar het was er zo uit de wind bloedheet. Vermoedelijk wel zo'n 33gr.C. Om 15:00 zat het er weer op zijn we richting het Hostel gereden om onze rugtassen op te pikken. Daarna naar het vliegveld op zoek nar de juiste terminal waar de rest van de groep aankomt.
    Valladolid, Yucatán Mexico
    Na de kennismaking met de groep zijn we vanaf het vliegveld van Cancún direct doorgereden naar Valladolid. Ca. twee uur over de tolweg. De groep bestond uit negen personen, een stel uit België (Tiemen & Charlot), een Nederlands stel (Nick & Laura), een Nederlander en een Amerikaanse (Kees & Reginia), wij en de gids Christiaan. Achteraf een leuke groep en een prima aantal.
    Valladolid hebben we alleen in de avond en vroege ochtend gezien. We kwamen om 21:00 aan en zijn de volgende dag al weer om 8:30 vertrokken richting Merida. Eerst met een taxi vanaf het hotel en vervolgens in een openbare bus tot Merida met de Maya site 'Chichén Itzá' als tussenstop. Daar hebben we vier uurtjes rondgelopen voordat we onze reis weer voortzetten richting onze hotel in Merida. Totaal hebben we die dag ca. vier uur in de bus gezeten (een goede (ADO) bus met airco). Goed te doen met voldoende rust.

    Valladolid heeft een koloniaals centrum met een prachtige kathedraal aan het centrale 'Zócalo'. Wat ons ook opviel waren de leuke stenen stoeltjes in het park. Een leuk ontwerp en (leek ons) iets specifieks voor Mexico. Ook hebben we hier (in zo'n Mexicaanse cantina met TL-licht ) onze eerste Mexicaanse taco's, torilla's, borrito's, nacho's en guacamole gegeten. Heerlijke gerechtjes die wel bij ons in de smaak vallen. Van alles wat proeven en niet teveel.
    Op de Maya site 'Chichén Itzá' zijn we begeleid door de Nederlands sprekende gids Rene. Naast de mooie plaatjes die het bezoek opleverde en de mogelijkheid om duizend en één souvenirs te kopen bleek uit het betoog van onze gids dat er nog veel onzekerheid is over de geschiedenis van de archeologische sites. De Azteken en Maya's hebben in een overlappende periode geleefd zodat het niet altijd duidelijk is wie eea heeft gebouwd of afgebroken en herbouwd. Ook bleek (voor ons) dat ook de Maya bevolking uit verschillende groepen bestond. Een puzzel die we volgens onze gids aan het einde van de reis wel moesten kunnen maken.

    De bouwwerken van de Maya's waren funtioneel van ontwerp. Zo is de piramide van 'Chichén Itzá' ontworpen om het begin van de lente (21-3) en de herfst (21-9) aan te kondigen. Het zaai en oogst seizoen. Als de zon dit bepaalde jaargetijde aanduidt verschijnt er door schaduwwerking een 34m lange slang langs de trappen van de piramide die naadloos aansluit op de twee gebeeldhouwde slangenkoppen aan de onderzijde. Op de site 'Chichén Itzá' is ook een planetarium gebouwd. Net zoals vele volkeren uit die tijd bestudeerden ook de Maya's ons universum. Zij veronderstelden de planeet als een ovaal maar wel met een boven- (dag) en onderkant (nacht).
    Merida, Yucatán Mexico
    Merida is een grote stad met een mooi koloniaals centrum. Met diverse pleintjes en een gezellige sfeer en zeker goed voor een avondje uit met een lekker diner. Wederom hebben we allerlei kleine gerechtjes gekozen om de Mexicaanse keuken te leren kennen. Jammer dat we hier alleen hebben overnacht. Het is zeker een stad om een dagje te blijven.

    Wel is het nog steeds warm en vochtig. Overdag schijnt de zon maar in de avond regent het flink. Normaal is het wat droger maar het regenseizoen is dit jaar laat begonnen en wat heftiger onder de invloed van twee orkanen in de golf van Mexico. Warmte en vocht betekent ook veel muggen dus onze 'DEET' komt goed van pas. Vanaf 'San Cristobal de las Casas' als we boven de 2000m komen wordt het pas koeler.
    Palenque, Chiapas Mexico
    Na ca. negen uur in de bus met drie maal een tussenstop kwamen we in Palenque aan. Palenque was onze vierde bestemming. We overnachten hier twee nachten zodat we voldoende tijd hadden om de Maya site 'Siera Madre' en twee nabijgelegen watervallen ('Misol Ha' en 'Agua Azul') te bezoeken. Totaal een tocht van 3 uur in een mini bus. Ook hebben we een half uur moeten wachten voor een wegafzetting vanwege een staking door leraren. Zij staakten tegen de veranderingen in het onderwijs. Ca. 100 mensen hielden met spandoeken en twee wegbarrieres met spijkers de auto's stil voor een bijdrage aan de stakingskas. Vijftig Peso's per auto. De stakers (hoofdzakelijk leraren) ontberen al een aantal maanden hun salaris van de overheid en proberen op deze wijze geld en 'solidaridad' te krijgen van chauffeurs en mede reizigers. Het eerste lukt meestal wel maar steun is wel heel lastig met zo'n stakingsmaatregel. De leraren, en studenten die solidair zijn met het doel, zijn tegen de onderwijshervormingen (met onduidelijk doel) van de regering. Doordat zij aan het staken zijn geslagen heeft de regering hun salaris ingehouden. Het opgehaalde geld is ter compensatie van hun salaris of deel er van.

    De overheid voert al sinds de recessie in 2008 privatiseringsplannen door die meestal ongunstig uitvallen voor de bevolking en de zakken vullen van degene die ze willen doorvoeren. Politici en bedrijven. Mexico is een democratie maar corruptie voert de boventoon. Mensen hebben geen vertrouwen in de regering hetgeen leidt tot individualisme naar eigen gewin. Vaak is onduidelijk waar het belastinggeld blijft en posities bij verkiezingen worden vaak gekocht. Ook drugskartels varen er wel bij. Hopeloze mensen zijn vaak een eenvoudig slachtoffer voor hun overredingen. Ze spelen de barhartige samaritaan om mensen aan hun organisatie te binden. Ook politici doen dit. Stemmen worden vaak gekocht met verstrekking van voedselbonnen en/of bouwmaterialen. Armoede en corruptie gaan hand in hand.

    Foto reeks
    De site "Siera Madre" is groter en mooier dan 'Chichén Itzá'. Bovendien mag je één van de tempels bekimmen zodat je een mooi uitzicht hebt over de gehele site en omringend landschap. Op de betreffende site hebben diverse Maya generaties geregeerd. De leiders werden gezien als Goden door de onderdanen en als koning-priesters door de elite (adviseurs, astrologen, architecten etc...). Vermoedelijk is het koninkrijk uitgestorven door anarchie (ontevredenheid onderdanen) en gebrek aan voedsel. De bevolking werd steeds groter en de voedselproductie kleiner. Ze hebben de tempels moeten verlaten en zijn noodgedwongen richting Yucatán getrokken. Ook ter plekke van de omringende dorpjes zie je nog veel Maya historie. De mensen leven nog in de oude stenen ovalen gebouwtjes uit die tijd. Ook zijn veel van de ruïnes op de site nog niet opgegraven. Wachtend op onderzoek met modernere methoden om meer zekerheid te krijgen over de Maya geschiedenis.

    De watervallen zijn tevens de moeite waard om te bekijken. 'Misol Ha' vanwege de hoogte (35m) en de grot erachter en 'Agua Azul' vanwege haar verschillende niveau's en meerdere stromen. Zeker na twee nachten van heftige regen -die we hebben gehad- kwam er veel water naar beneden. Helaas bruin in plaats van, zoals de naam doet vermoeden, azuur blauw. Om af te koelen voordat we weer de bus in gingen hebben stroomopwaarts bij 'Agua Azul' nog gezwommen.

    Het stadje Palenque is niet erg mooi. Vlakbij ons hotel echter had je nog wel wat leuke eettentjes die de moeite waard waren. Hier hebben we ook een lekker lokaal visje gegeten.
    San Cristobal de las Casas, Chiapas Mexico
    Na zes uur rijden door een prachtig landschap kwamen we in de namiddag aan bij ons hotel in 'San Cristobal de las Casas (+2120m)'. Daar verbleven we drie nachten. Zo hadden we twee dagen om de omgeving te verkennen en wat uit te rusten. De eerste dag in de ochtend naar 'Canon del Sumidero' (een boottocht van ca. 2 uur) en de tweede dag in de ochtend naar de dorpjes 'San Juan Chamula' en 'Zinactan', hetgeen vleermuis betekent. Juist in de ochtend omdat we dan de minste kans op regen hebben.

    San Cristobal heeft een aangenaam klimaat en trekt veel backpackers die hier een poosje blijven hangen. Je kunt er Spaanse les krijgen, Yoga en meditatie beoefenen etc......... Het stadje heeft veel kleine winkeltjes en restaurantjes met een internationale kaart. Je kunt er heerlijk eten en van verse koffie genieten. Sommige restaurantjes serveren naast Mexicaans eten ook wat meer bijzondere gerechten zoals sushi en sprinkhaantjes. En natuurlijk ook diverse soorten biertjes, tequilla en mezcal. Het plekje is duidelijk ingericht voor toerisme. Toch kom je ook nog wel de Mexicaanse invloed tegen op de diverse marktjes en in de buitenwijken. Het regenseizoen heeft dan zijn voordelen. Op een enkele backpacker na hebben we niet veel blanken gezien.

    Verder zie je veel Indigenas uit de omliggende dorpjes kleden, sjaals, poncho's en armbandjes verkopen. Hun specialisme is weven en borduren. Zelf dragen ze nog de traditionele klederdracht behorende tot hun dorp. We hebben zelf ook twee dorpjes bezocht (onder begeleiding van een Belgse gids) en gezien hoe de mensen daar leven. Vooral het bezoek aan de kerk van het dorpje 'San Juan Chamula' was indrukwekkend. Er was net een processie gaande. De inrichting van de kerk leek niet op de katholieke kerk zoals wij die kennen. Het is een vermenging van het door de Spanjaarden gebrachte katholicisme en oude tradities van de Maya's. Je ziet veel muziek, kaarsen, wierrook, mezcal, traditioneel geklede mensen, kippen rituelen en vuurwerk. Wij kregen hetzelfde gevoel als in de Jokhang tempel in Tibet. Heel indrukwekkend. Tot nu toe het hoogtepunt van de reis.

    De boottocht was minder spectaculair. Zeker de moeite waard maar veel wild hebben we niet gezien. Geen beloofde aapjes en alleen een klein krokodilletje.
    Foto reeks
    Lokale bevolking (Indigenas)
    De 'Indigenas' (ook wel indianen genoemd) stammen af van de diverse Maya groepen zoals deze bestonden voor de inval van de Spanjaarden. Maya is een verzamelnaam vermoedelijk gegeven aan de indianen door de Spanjaarden in de 16e eeuw. De bloeiperiode van het Maya rijk 'El Mundo Maya' lag tussen 250 en 900 AD en bevatte grofweg het huidige Mexico, Guatemala, Belize, Honduras en El Salvador. Aansluitend aan de hoogcultuur van de Olmeken (1000BC - 400AD) die door sommigen als basis wordt gezien van de Maya cultuur. Het heilige boek 'Popol Vuh' (soortgelijk aan de bijbel voor christenen) was hun leidraad. Veel tradities zijn overgeleverd en nog steeds zichtbaar bij de huidige Indigenas. De bouwwerken van de Maya's waren hoofdzakelijk functioneel. De Maya stijl is te herkennen aan de typische puntgewelven voor de plafonds en de kleine huisjes bovenop de piramiden waar de priesters en koningen contact zochten met de goden. Verder bestonden de sites vaak uit een 'gran plaza' waar de onderdanen samenkwamen en een hoger gelegen religieus gedeelte (acropolis) voor de elite.

    In de deelstaat Chiapas alleen heb je nu nog steeds zeven taal groepen waarvan 6 gezinnen nog leven volgens de oorspronkelijke Maya traditie. Bij deze gezinnen zie je wel veel inteelt omdat de groepen vaak hun eigen taal en geloof hebben en alleen binnen de groep relaties kunnen aangaan. Elk dorp heeft een eigen klederdracht en vaak een van het katholicisme afgeleid geloof vermengd met oude Maya tradities. Aan de kleding van de Indigenas kun je zien Van welk dorp ze komen. Naast de Mayas heb je ook de 'Mestizo', hetgeen betekent 'gemengd bloed'. Dit kan van Asteken, Tolteken en Spanjaarden zijn. De Spanjaarden hebben het land veroverd in de 16e eeuw. In de periode vlak na de verovering zijn er veel Indigenas gestorven aan ziekten overgebracht uit Europa. Veel van de Indigenas in de deelstaat Chiapas kun je terugvinden op de site www.Chiapas.nl.

    Als toerist kun je in de bezochte steden en dorpen vrij rondwandelen maar wordt je wel gezien als potentiële bron van inkomsten. Verkopers die je aanspreken en bedelaars die wat Peso's willen. Over verhalen van beroving zei onze gids dat dit zelden voorkomt bij toeristen maar meer bij de eigen bevolking. Wij hebben een goede tijd gehad en weinig criminaliteit waargenomen.
    Panajachel, (Guatemala)
    Panajachel is tien uur rijden verwijderd van San Christobal de las Casas. Een tweebaans weg met mooie vergezichten maar ook hobbelen en schudden over het slechte wegdek met veel verkeer. Zwaar beladen vrachtwagens en 'chicken bussen' die kreunend tegen de steile hellingen hun zwarte roet uitblazen. Er gebeuren ook veel ongelukken onderweg. Vrachtwagenchauffeur in Guatemala is het op twee na gevaarlijkst beroep ter wereld. Ook zie je veel politie en leger posten onderweg. Zij controleren auto's op smokkel van wapens, drugs en mensen. Het wordt dan ook afgeraden om 's nachts alleen op deze wegen te rijden. Dan zijn veel criminelen onderweg die niet terugdeinzen voor gewelddadige berovingen. Onze chauffeur kon het vanuit ervaring beamen. Halverwege bij de grens naar Guatemala, na ca. zes uur rijden, naderen we de grens van Guatemala waar we van bus moeten wisselen. We ruilen de Peso's in voor Quetzales (10 voor 1 Euro). Een grens is altijd een leuke plek om even te verblijven. Er is altijd veel te doen en te zien. Het is een komen en gaan van auto's en mensen. Alleen onze bus richting Panajachel die voor ons zou klaar staan was er niet. De chauffeur stond vast bij een wegversperring ongeveer ca. drie uur van de grens. Gelukkig bracht een lokaal busje uitkomst en ca. twee uur later stapten we in ons vervoer dat bij ons zou blijven tot Belize City (vertrekplaats naar Caye Caulker).
    Panajachel ligt aan het mooie meer van Atitlan omringd door vulkanen. Het water ziet er schoon uit en er wordt ook uit gegeten en in gezwommen door de lokale bevolking maar door de mijnbouw is het wel zwaar verontreinigd. Wederom is de bevolking de dupe van afspraken tussen de regering en een buitenlandse mijnbouw bedrijf. Winst gaat voor gezondheid. Wij zijn met een bootje naar de dorpjes San Pedro en Santiago de Atitlan gevaren. Twee keer een half uurtje varen. In San Pedro hebben we een vrouwen coöperatie bezocht waar we uitleg kregen hoe de traditionele kleding wordt gemaakt en geverfd en in Santiago de Atitlan hebben we een kerkje bezocht waar naast de beelden vanuit de katholieke kerk het enige 'eigen' heilige beeld van de Maya's staat. Het was geen exclusief tripje. Naast onze groep zag je veel toeristen hetzelfde doen. Alle plekjes uit de gehele reis zijn erg in trek bij toeristen. En onder deze toeristen zie je ook vaak weer dezelfde backpackers die zich gedragen alsof zij de enige op de wereld zijn.
    Antiqua, Guatemala
    Antiqua is vijf uur rijden verwijderd van Panajachel. Meestal wordt de zondag uitgekozen voor deze reis omdat het dan markt is in 'Chichicastenango' (een klein dorpje onderweg) waar de Indigenas uit de omgeving hun waren komen verhandelen. Een kleurige bijeenkomst van Indigenas die zich verdringen rond de vele kraampjes. Naast een bezoek aan de markt hebben we ook twee kerken en een begraafplaats bezocht. Je ziet dat de lokale bevolking heel anders omgaat met de doden dan wij. Regelmatig worden rituelen uitgevoerd op de begraafplaats om contact te leggen met overleden familieleden.

    We hebben maar twee nachten doorgebracht in Antiqua. De meeste mensen komen naar het plaatsje voor een klim van één van de drie actieve vulkanen. Zo zijn ook wij al vroeg in de morgen naar de 'Pacaya-vulkaan gereden zodat we een kans hadden het gloeiende lava in het donker te zien. Helaas was de kraterrand niet toegangklijk vanwege over-activiteit van de vulkaan.
    Antiqua heeft een oud historisch centrum met mooie kerken en gebouwen. Twee mooie nieuwe kathedralen en drie vervallen en verlaten vanwege aardbevingen. Je waant je weer in de 16e eeuw als je door de keienstraatjes en langs de oude kathedralen met nog steeds mooie beelden loopt. Maar ook nu weer lijkt het plekje te zijn omgebouwd voor toerisme. Wel gezellig waar je ook lekkere koffie kunt krijgen en een Burger-King en Mc. Donalds hebt maar de Guatemalaanse cultuur is verdwenen. Ook hier zie je weer veel verkopers (Indigenas) van souvenirs. Je kunt ook een uurtje vertoeven op het busstation waar de locals met 'chickenbussen' vertrekken en aankomen. Verder is er niet veel te bezichtigen. Gewoon een plekje om lekker te relaxen.
    Copan ruïnas (Honduras)
    Na zes uur rijden en een tussenstop om te lunchen en zwemmen kwamen we aan in Copan. We verbleven hier wederon twee nachten. Weer van valuta gewisseld van Quetzales naar Lempira (28 stuks is 1 Euro) en weer terug in de warmte. De afgelopen vijf dagen in de bergen was het klimaat aangenaam (tussen 15 en 25gr.C) maar in Copan komt de thermometer weer boven de 30 gr.C. en dat blijft zo tot we weer naar huis vliegen. Copan ligt aan de gelijknamige rivier en is genoemd naar de dichtbij gelegen Maya site. Deze site is ook de belangrijkste reden voor toeristen om Copan aan te doen.

    Natuurlijk zijn ook wij naar de site geweest. Afgezet tegen de renovaties van de sites 'Chichén Itzá' en 'Siere Madre' die we eerder hebben gezien is 'Copan' iets achtergebleven hetgeen volgens onze gids de site niet minder interessant maakt. Veel ruïnes zijn nog overwoekerd door planten en gescheurd door boomwortels. De Acropolis en het balspeelveld 'Pok-ta-Pok', de best bewaarde delen, werden gebruikt door de elite van de Copan dynastie. Rondom deze site zijn wijdverspreid nog vele kleinere ruïnes te vinden waar de onderdanen leefden. De winnaar van het 'Pok-ta-Pok' spel werd geofferd aan de goden.

    Na het bezoek aan de site zijn we in onze vrije namiddag wezen paardrijden langs de 'Rio Copan'. Vier uurtjes door de prachtige natuur van Honduras. Mooie vogels en bloemen met als achtergrond het karakteristieke groene heuvellandschap. Op wat zadelpijn na zeker de moeite waard om te doen. Voor de Hondurezen was het sowieso een mooie dag want de avond ervoor hadden zij zich gekwalificeerd voor het wereldkampioenschap voetbal in Rio. Het was een feest van jewelste waarbij het dorpje vervuld werd van toeterende auto's vol met juichende jeugd. 2-2 gelijk tegen Jamaica was genoeg om door te gaan.
    Honduras is een derde wereld land en het op één na armste van Midden Amerika. Als mensen dit niveau ontstijgen komt dit vanwege; of dat ze geld uit toerisme halen, of kinderen in de USA hebben die regelmatig geld sturen of dat ze in drugs handelen. Het is ook geen schande meer als je geld van de 'Narco's' aanneemt. Armoede heeft normen en waarden weggedrukt. Waar de politiek het laat afweten groeit de invloed van de 'Narco's'. Je ziet hetzelfde in Afrika en bij de groei van het Islamisme in armere landen. Armoede stimuleert ook corruptie en daarmee onzekerheid en passiviteit onder de bevolking. In alle bevolkingslagen zie je het terug. De vraag is natuurlijk ook of er veel is veranderd tov de Maya periode. Het verlangen naar macht, en de daaraan gekoppelde hiërarchie en uitbuiting, is al eeuwenoud.

    Ook de inkomsten uit toerisme lopen terug dus geeft geen zekerheid meer voor de toekomst. De kredietrente bedraagt ca. 23% (moeilijk investeren) en reisadviezen van Europeese landen worden negatiever. Copan is een klein plaatsje en lijkt met haar inkomen uit toerisme (vanaf de buitenkant) het redelijk te doen maar is armer dan we hebben gezien in Guatemala en Mexico. Hoewel dit per streek natuurlijk enorm kan verschillen.

    Maar ja, als toerist merk je daar allemaal niet veel van. Zeker de jongere backpackers niet met hun lokale cultuur negerende luidruchtige en pochende opstelling. Af en toe een mindervalide bedelaar aan de kant van de weg en iemand met een pistool in zijn zak, (maar dat bestaat voor ons niet). Wij hebben het over de weersverwachtingen, het lokale eten, gemaakte foto's, bungy-jump ervaringen en overige Westerse verlangens.
    Rio Dulce (Guatemala)
    Vanaf 'Copan ruïnas' bereikten we al na een uurtje de grens terug naar Guatemala. Daarna nog vier uur door het mooie groene landschap naar Rio Dulce. We verbleven daar één nacht in een jungle lodge op een mooi schiereiland. We sliepen in kleine 'cabanes' op palen gebouwd in het mangrovebos boven het water. Een leuk verblijf en met, verrassend genoeg, weinig muggen. Feitelijk een dag om uit te rusten of wat de kajakken op 'Lake de Izabal'.

    Maar ook hier weer lopen armoede en rijkdom door elkaar. De arme vissers die op het meer in kleine bootjes hun dagelijks eten proberen te vangen en rijke Amerikanen die met hun jacht van minimaal 50.000,- USD hier hun pensioen opmaken. Grote zeiljachten en tweedeks catamarans waar een 'kingsize bed' eenvoudig in kan. Sommigen liggen er al twee jaar aan wal voor ca. 300,-USD p/mnd aan liggeld. Het enige geld dat ze uitgeven is aan eten, rum, cola en bier. En een volledige maaltijd heb je al voor 10,-USD. Zelfs de vis (kreeften en tonijn) vangen ze zelf, -illegaal- in de Caribische zee. Sommigen waren al zeven jaar onderweg, gevlucht voor het steeds duurder wordende leven in Amerika. Overigens lagen er ook boten uit de UK, Australië en Nieuw Zeeland. Misschien toch beter dan in een bejaardenhuis.
    Voordat we vertrokken richting Flores zijn we eerst met de boot door "El Golfete" naar Livingstone gevaren. 'El Golfete' is de zeearm tussen 'Rio Dulce' en de Caribische zee. Het was een mooie bootreis langs kleine visserdorpjes verscholen in de mangrove eilanden. De bootreis van ca. 35km duurde ca. 6 uur. Dit was inclusief lunch in een jungle lodge en een tussenstop voor een bezoek aan een schooltje onderweg. Uiteindelijk kwamen we aan in het plekje Livingstone waar een rustige Caribische rasta sfeer hangt. Hier zijn we weer even aan wal geweest voor een korte wandeling en het proeven van de lokale "Cocos-rum". "Ja.... man".
    Het schooltje was ook heel leuk om te bezoeken. De kinderen gaan niet elke avond naar huis maar verblijven er ca. drie maanden intern. Ze leren er zelfs nog de Maya hiërogliefen.

    Onderweg zie je o.a. toecan's, ibissen, pelikanen en aalscholvers. Ook zie je tussen de groene heuvels een rijk pallet aan bloemen. Maar je kunt dit wel zeggen voor alle landen die we hebben doorkruist. Overal zie je prachtige grote bloemen in alle kleuren. En natuurlijk ook kolibrietjes die zich tegoed doen aan de honing. De in Nederland welbekende 'kerstster' groeit hier gewoon in het wild aan de kant van de weg. Je ziet vooral ook veel orchideeën. Groot, klein en gewoon in het wild. Het klimaat is perfect voor dit soort bloemen.
    Flores (Guatemala)
    Flores (Bloemen) is een leuk en gezellig koloniaals plekje gebouwd door de Spanjaarden op een oude Maya site. Het plekje, feitelijk een schiereiland, in het meer 'Peten Itza', was in de Maya tijd een sterk bolwerk tegen de Spanjaarden. Nu is het de uitvalsbasis voor een bezoek aan de Maya site 'Tikal' en hoe ironisch in 2003 deels weer gerestaureerd door archeologen uit Spanje. 'Tikal' is de grootste Maya site van Guatemala.

    Van Flores hebben we niet veel gezien. We kwamen aan om 19:00 en vertrokken weer twee nachten later om 5:00. De tweede dag was bijna geheel gewijd aan een bezoek aan 'Tikal'. Er zijn plenty restaurantjes, hotels en disco's, die tot in de vroege ochtend lawaai veroorzaken. Om 01:00 sluiten dan wel de deuren maar het feest ging op straat verder.
    Op de site 'Tikal' kun je wel een hele dag rondlopen. Maar de vochtige hitte (meer dan 30gr.C) dwingt je wel tot rust en een beperkte inspanning. Je kunt diverse piramiden beklimmen maar dat kost je wel weer een 'waterhoofd'. De site omvat ca. 16km2 deels gerestaureerde ruïnes. In de periode van de hoogcultuur van de Maya's was dit ca. 100km2. Veel is nog niet opgegraven.

    Naast een rondleiding op de site hebben we ook diverse laagland jungle paden doorkruist. Naast de vele muggen kun je ook toecan's, (brul)aapjes, racoons, krokodillen, vlinders, spinnen (o.a. tarantulla) en slangen zien. Dus uitkijken waar je loopt want er zitten ook gifige soorten bij. Het is een prachtige site met als hoogtepunt het 'Central plaza'. Hier reikt de hoogste piramide (Jaguar tempel) van het complex ca. 44m -en icoon van Guatemala- tot aan de hemel.
    Caye Caulker (Belize)
    Voor de laatste keer stapten we in onze privé bus voor opnieuw een rit naar een ander land. De laatste keer vroeg op en het einde van het culturele gedeelte van de rondreis. Ook moeten we afscheid nemen van onze chauffeur Arnoldo. De bus blijft achter in Belize City. Van nu af aan is het uitslapen en relaxen aan de Caribische Zee. Totaal vier dagen zonnen en snorkelen. Twee in Caye Caulker en twee in Playa Del Carmen. Misschien zouden we nog naar de Maya site 'Tulum' gaan, maar zoals de pet er toen bijstond hadden we er nog geen behoefte aan. De gehele rondreis was behoorlijk intensief en op een paar vrije middagen na zijn we altijd in touw geweest. Meestal stonden we op tussen 4:45 en 7:30. Gemiddeld vermoedelijk 6:30 en dan altijd na tienen naar bed. Ook zaten er vaak en lange reisdagen tussen met de langste ca. 10 uur achtereen.

    Om 04:45 zijn we vertrokken uit Flores en anderhalf uur later bereikten we al de grens naar Belize. We ruilen de 'Quetzales' in voor de 'Belize dollar' (2 st. is 1 USD) en om 12:00 zetten we voet op het mooie 'unbelizeble' tropische eiland. De slogan op het eiland is "Go slow" hetgeen we al spoedig hadden ervaren toen we anderhalf uur op onze lunch moeten wachten. Of we helemaal in het 'Go slow' ritme zouden komen was maar de vraag. We hadden maar twee nachten en anderhalve dag dus het zou voor ons toch weer haasten worden om alles te zien. Het eiland ligt zo'n drie kwartier varen uit de kust en gelukkig was het schitterend weer. En we hadden een prachtig hotel aan het strand uitkijkend op de azuur blauwe zee. (Zie foto links). Eindelijk uitrusten en uitslapen. Wat wilden we nog meer??
    Foto reeks
    Er rijden geen auto's op het eiland. Alleen golfkarretjes en fietsen. Er zijn geen verharde wegen. Je kunt 'all you can eat' kreeft eten incl. 'rumpunch' voor maar 12,- euro p.p. Kijk wel uit voor vallende kokosnoten want deze kunnen flink aankomen. Deze zijn wel een kilo zwaar. Het was tevens fijn dat we in het laagseizoen zaten. Geen regen en ook niet druk met toeristen. Achteraf een goede keus. Onze laatste regenbui was in San Cristobal de las Cajas, dus klagen mogen we niet.

    Dag twee zijn we wezen snorkelen. Snorkelen, duiken, zonnen en vissen zijn de vier voornaamste attracties op en rond het eiland. Je kunt kiezen tussen een trip van drie of vijf uur. Wij kozen natuurlijk de langste. Vijf uur op de boot (incl. lunch) en genieten maar. De bootreis koste totaal 65,- USD p.p. en we hebben totaal ca. twee uur gesnorkeld. Het was mooi weer en we hebben veel mooie dingen gezien. Schildpadden, pijlstaartroggen, barracuda's, verpleegsterhaaien en veel voor ons onbekende vis. Zie de foto's rechts.

    Het was wel erg warm. Zowel aan land alsmede op- en in zee. In zee zelfs 31 gr.C. Niets koelt af. Zelfs de wind en de nachten zijn warm. Dus langzaam aan en zoveel als mogelijk in de schaduw blijven. Altijd loop je met een nat T-shirt. Ofwel van het zweet of van de verkoelende duik die je net hebt genomen.
    Playa Del Carmen, Yucatán Mexico
    Terug in Mexico. Opnieuw valuta gewisseld van Belize dollars naar Mexican Peso's. Toch weer opnieuw vroeg op om onze boot naar Mexico te pakken. Drie uur varen met de watertaxi naar de grensplaats Chetumal en vervolgens nog vier uur met de bus. Gelukkig was het wederom prima weer dus een boottochtje is dan wel leuk.

    Eenmaal aangekomen in Playa Del Carmen zijn we een lekker bakje koffie (en een Tia Maria, Mojito etc........) op het strand gaan drinken. Playa Del Carmen is vooral bekend om het uitgaansleven. En dan met name de 'Quinta Avenida', een autoloze promenade vol met winkels en restaurants waar iedereen de laatste mode en make-up loopt te showen. De stranden zijn niet zo mooi als in Cancún en Akumal.
    De tweede dag in Playa Del Carmen hebben we besteed aan een bezoek aan de Maya site 'Tulum'. We hadden natuurlijk al veel Maya sites gezien maar we zouden het combineren met een bezoek aan de 'Cenote Dos Ojes'. (Ca. 50km. ten Zuiden van Playa Del Carmen). 's Avonds hebben we de dag afgesloten met een fles tequila op het strand. Gezellig de reis evalueren en wat bijkletsen.

    De derde en laatste dag hebben we een hele dag vertoefd op het strand van Akumal. Een mooi strand waar je vrij kunt snorkelen en schildpadden spotten. Neem wel je eigen snorkeluitrusting mee want je kunt deze alleen huren als je tevens een snorkeltour -onder begeleiding- van 300,- Peso's neemt. Dit is wel ter bescherming van de onderwaterwereld maar als je goed kunt snorkelen beschadig je niets. Een mooie plek om de rondreis af te sluiten. De volgende dag zijn we weer naar Nederland gevlogen. Op naar de kou en regen en het einde van vijf weken vakantie.
    Algemene informatie
    Aanbevolen vaccinaties:
  • Hepatitis A.
  • Hepatitis B.
  • Difterie, Tetanus en Polio (DTP).
  • TBC.
  • Hondsdolheid (Rabbies).
  • Buiktyfus.
  • Gele koorts.
  • Tekenen Cefalitis (Honduras).
  • Vanwege het bezoek aan de jungle is ook Malaria bescherming nodig.
  • Verder moeten we ons beschermen tegen Dengue (Knokkelkoorts).

    Reisdocumentatie:
  • The Lonely Planet "Mexico", ISBN13 978 1-74220-016-3.
  • The Lonely Planet "Central America on a Shoestring", ISBN13 978 1-74059-146-1.
  • Dominicus, "La Ruta Maya", ISBN 978 90 257 4535 6 / nur 471.

    Kosten:
  • De reis door Midden Amerika koste Eur. 3000,- p.p. alles inclusief.
  • Dit komt neer op ca. Eur. 130,-/dag/p.p.

    Internet referenties:
  • Lonely planet.
  • ANWB Vakantie -> Landen-informatie.
  • Shoestring.
  • Where to watch Wildlife.
  • World Health Organisation.
  • Landelijke Coordinator Reizigersadvisering (LCR)
  • Reisadvies Ministerie van Buitenlandse zaken.
  • Travelclinic.
  • Gezond op reis.
  • Valuta informatie.
  • Google maps.




  • Email link.

    - Einde -